Vleermuizen kijken in het donker bij de Kuzemerkooi - BoerenNatuur Groningen West

vleermuizen kijken in het donker bij de Kuzemerkooi

okt 6, 2026 | Nieuws

Hoe gebruiken vleermuizen het coulisselandschap en welke rol spelen houtsingels, poelen en graslanden daarbij? Tijdens een vleermuisexcursie bij de Kuzemerkooi in Oldekerk op donderdagavond 24 september gingen leden van BoerenNatuur Groningen West samen met bioloog en excursieleider Rik Nienhuis op pad om dat zelf te ervaren.

Medewerkers van de Kuzemerkooi ontvingen de deelnemers en vertelden eerst over de geschiedenis van de eendenkooi en hoe deze vroeger werd gebruikt. Daarna ging de groep in het donker op pad, onder meer naar de voormalige ijskelder en vleermuisbunker. Daar waren nog geen overwinterende vleermuizen aanwezig; daarvoor is het eind september nog te vroeg.

Terug bij het water van de eendenkooi lieten de vleermuizen zich wel zien. Met de uitgedeelde nachtkijkers konden de deelnemers de dieren prachtig volgen tijdens hun vlucht. Ook werden de ultrasone geluiden van de vleermuizen gemeten. Aan de hand van onder meer de frequenties konden onder andere gewone dwergvleermuis, rosse vleermuis en watervleermuis worden vastgesteld. Ook in de bebouwde kom van Oldekerk werden later op de avond nog vleermuizen waargenomen. Onderweg werden we nog verrast door jagende kerkuilen en enkele reeën.

Singels als snelwegen voor vleermuizen
De excursie maakte mooi zichtbaar waarom goed agrarisch natuur- en landschapsbeheer ook voor vleermuizen van betekenis is. Houtsingels en elzensingels functioneren voor veel soorten als vliegroutes door het landschap. Ze bieden beschutting en helpen vleermuizen zich te oriënteren tussen hun verblijfplaatsen en gebieden waar ze voedsel zoeken. Bovendien zijn op en rond de singels veel insecten te vinden.

Daarmee gaat het niet alleen om de singels zelf. Ook goed beheerde poelen en botanische en kruidenrijke graslanden dragen bij aan een insectenrijk landschap. Juist de combinatie van deze landschapselementen zorgt voor voedsel, beschutting en verbinding. Veldcoördinator landschapsbeheer Hilko Bron: “Met het beheer van singels, poelen en graslanden binnen het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb) werken onze beheerders zo niet alleen aan het karakteristieke coulisselandschap, maar ook aan een aantrekkelijk leefgebied voor vleermuizen”.

Wat kun je als beheerder doen voor vleermuizen?

Vleermuizen hebben baat bij een aaneengesloten, gevarieerd en insectenrijk landschap. Houtsingels en elzensingels bieden beschutting en vormen belangrijke vliegroutes tussen verblijfplaatsen en voedselgebieden. Met het beheer binnen het ANLb kunnen boeren en burgers daar op verschillende manieren aan bijdragen:

  • Houd singels zoveel mogelijk aaneengesloten. Voorkom grote gaten: vleermuizen gebruiken lijnvormige landschapselementen om zich door het landschap te verplaatsen en te oriënteren.
  • Zorg voor variatie in de singel. Verschillende boom- en struiksoorten en een gevarieerde structuur zorgen voor beschutting en een rijker insectenleven.
  • Snoei en kap gefaseerd. Pak niet een hele singel in één keer aan, zodat er altijd voldoende dekking, voedsel en verbinding in het landschap aanwezig blijft.
  • Koester oude bomen en bomen met holtes, waar dat veilig en binnen de beheerafspraken mogelijk is. Zulke bomen kunnen voor vleermuizen belangrijke verblijfplaatsen bevatten.
  • Zorg voor insectenrijke plekken. Poelen, kruidenrijke en botanische graslanden en kruidenrijke randen leveren insecten en daarmee voedsel voor vleermuizen.
  • Beperk verlichting. Vooral langs singels, bomenrijen, poelen en andere vliegroutes kan kunstlicht het gebruik door lichtgevoelige vleermuissoorten verstoren.
  • Denk in verbindingen. Een losse singel of poel is waardevol, maar een netwerk van singels, houtwallen, poelen en kruidenrijke percelen maakt een gebied veel geschikter.

Kortom: de samenhang tussen afzonderlijke landschapselementen is belangrijk. Met goed ANLb-beheer bouwen we aan een landschap waarin vleermuizen zich kunnen verplaatsen, voedsel kunnen vinden en geschikte verblijfplaatsen kunnen bereiken.

Meer projecten

Veenprojecten

Veenprojecten

In het veenweidegebied werken we samen met boeren en gebiedspartners aan toekomstbestendige landbouw, met aandacht voor natuur, klimaat en water. Binnen de projecten ‘Gorecht Presteert’ en ‘Vitaal Veen Westerkwartier’ werken we aan maatregelen…

Agrarisch Natuurlijk – meer groen loont

Agrarisch Natuurlijk – meer groen loont

Agrarisch Natuurlijk is een landelijke pilot van ZuivelNL, in samenwerking met BoerenNatuur. Het project ondersteunt boeren om natuurbeheer en biodiversiteit (verder) te integreren op hun…

Aanvalsplan grutto

Aanvalsplan grutto

In 2020 is het Aanvalsplan Grutto (AVPG) gelanceerd, een initiatief van Pieter Winsemius (oud-minister van VROM), It Fryske Gea, de Friese Milieu Federatie en Vogelbescherming Nederland. Zes weidevogelprovincies….

Klimaatboeren

Klimaatboeren

In de zomer en in het voorjaar worden perioden met droogte en hitte extremer en nemen piekbuien toe. In de winterperiode wordt het natter wat kan leiden tot wateroverlastsituaties. De gevolgen van de klimaatveranderingen…

Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk grasland

Kruidenrijk weidevogelgrasland en soortenrijk productiegrasland zijn belangrijke onderdelen van natuurinclusieve landbouw. Kruidenrijk weidevogelgrasland zorgt voor een gevarieerd gewas dat bijdraagt aan een grotere…

Actieplan Weidevogels

Actieplan Weidevogels

Er is en blijft actie nodig om de weidevogelprovincie Groningen zo te houden en versterken. Daarom is het actieplan weidevogels opgesteld.

BoerenNatuur Groningen West

Ruimte voor onze weidevogels, een mooi en soortenrijk (coulisse)landschap en het bevorderen van natuurinclusieve landbouw bij onze leden in het agrarisch gebied in Groningen West. Dat is de kern van de werkzaamheden van BoerenNatuur Groningen West.

Contactgegevens

BoerenNatuur Groningen West
Albert Harkemaweg 70
9831 TA Aduard

T: 0594-721013
E: info@boerennatuurgroningenwest.nl

Openingstijden kantoor:
Maandag t/m donderdag van 9 tot 17 uur
Vrijdag gesloten

BoerenNatuur Groningen West 2020 | Ontwikkeld door Het Geheime Wapen | Disclaimer | Privacyverklaring | WNT Verantwoording