Samen zorgen voor water, bodem en een klimaatbestendig landschap

Het ANLb heeft naast leefgebieden zoals ‘open grasland’ (vooral weidevogelbeheer) en ‘dooradering’ (beheer van singels en andere landschapselementen) ook de categorieën ‘klimaat’ en ‘water’. Deze categorieën richten zich niet primair op specifieke doelsoorten maar op het verbeteren van onder andere waterkwaliteit, bodemgezondheid, biodiversiteit en klimaatbestendigheid.

Duurzaam slootbeheer
In ons werkgebied slingert een netwerk van boerensloten. Ze geven structuur aan het landschap en zijn een leefgebied voor diverse soorten planten en dieren. De breedte, diepte en het profiel van deze watergangen bepalen welke soorten er kunnen leven. Bij zorgvuldig en gefaseerd onderhoud en het zoveel mogelijk ontzien van flora en fauna, blijven sloten waardevol voor waterplanten zoals krabbenscheer, fonteinkruid en zwanenbloem. Ook vissoorten zoals de grote modderkruiper en de bittervoorn zijn afhankelijk van rustige, schoongehouden watergangen met voldoende structuur. Deelnemers van BoerenNatuur Groningen West zetten zich in om deze sloten en omliggende randen met zorg te beheren, zodat waterkwaliteit, bodemgezondheid en biodiversiteit hand in hand gaan.

Kruidenrijke randen als natuurlijke buffers
Kruidenrijke randen vormen een natuurlijke buffer tussen de percelen en waterlopen. Ze worden ingezaaid met onder andere granen, grassen en kruiden waardoor ze een aantrekkelijke plek zijn voor insecten en (akker)vogels. De randen verminderen uit- en afspoeling van nutriënten naar het water en brengen variatie terug in het agrarische landschap. Brede, meerjarige randen hebben hierbij de grootste waarde: ze bieden rust, voedsel en dekking en dragen bij aan een robuust mozaïek voor soorten die horen bij het open akkerland.

Kruidenrijke akkerrand 

Levende bodem als basis
Hoe zorg je voor een gezonde en klimaatbestendige bodem? Door organische stof zoals plantenresten, slootmaaisel of bermmaaisel toe te voegen, verbetert de structuur van de bodem. De bodem kan daardoor meer water vasthouden, beter infiltreren en meer koolstof opslaan. Dit versterkt de productiefunctie maar ook de veerkracht van het perceel; een levende bodem vormt zo een stabiele basis voor toekomstbestendige landbouw.

Door de zorgvuldige aandacht voor water, bodem en kruidenrijkheid ontstaat een landschap met grote ecologische waarde. Waterplanten, vissen, insecten, akkervogels en weidevogels profiteren van de rust en variatie die deze maatregelen bieden. Daarnaast zorgen de maatregelen ervoor dat het landschap beter bestand is tegen gevolgen van klimaatverandering zoals extreme droogte en hevige neerslag.

Wat is ecologisch slootschonen? Bekijk dit animatiefilmpje
Collega-collectief BoerenNatuur Rijn, Vecht & Venen heeft een mooi en helder animatiefilmpje gemaakt over ‘ecologisch slootschonen’: een vorm van duurzaam slootbeheer die niet alleen de waterdoorstroming verbetert, maar ook de biodiversiteit in en rond de sloot bevordert. Hoe werkt ecologisch slootschonen? En hoe houd je rekening met de aanwezige flora en fauna? Bekijk het filmpje hier: