Broedsucces van weidevogels sterk onder druk door predatie

Het nestsucces en de kuikenoverleving van weidevogels in de provincie Groningen is veel te laag om een gezonde weidevogelpopulatie in stand te houden. Dat blijkt uit onderzoek dat in 2019 en 2020 is uitgevoerd in opdracht van Collectief Groningen West en Het Groninger Landschap, met financiering van de provincie. In de onderzochte weidevogelgebieden Koningslaagte, Winsumermeeden en Paddepoel bleek predatie, met name door de steenmarter, de belangrijkste oorzaak van het verlies van eieren en kuikens.

Het gaat slecht met de weidevogels in Nederland. In zes weidevogelprovincies, waaronder Groningen, zetten diverse partijen zich in om een aantrekkelijk en veilig broedgebied voor weidevogels te creëren. Het vergroten van de omvang van weidevogelgebieden en het verbeteren van de inrichting en het beheer zijn hierbij cruciaal. Het Actieplan Weidevogels Groningen geeft een overzicht van maatregelen die op korte termijn nodig zijn om de weidevogels voor Groningen te behouden. Onderzoek is één van de maatregelen die inzicht geeft in de succesfactoren en ontwikkeling van het aantal weidevogels. In 2019 is daarom gestart met het predatieonderzoek in de weidevogelgebieden van Het Groninger Landschap en Collectief Groningen West.

Camera’s, zenders en dna-onderzoek
Voor het onderzoek zijn camera’s geplaatst bij 120 nesten, kregen 52 gruttokuikens een zender en is dna-materiaal verzameld van predatieresten. Verder zijn vier steenmarters en rondzwervende katten gevangen en gezenderd en zijn er percelen afgerasterd met stroomdraden.
De resultaten van het onderzoek toonden aan dat predatie van grote invloed is op het broedsucces van de weidevogels. Van alle predatoren, zowel lucht- als grondpredatoren, was de steenmarter de grootste oorzaak van het verlies van nesten en kuikens.

Balans zoek
Voorzitter Freek Nieuwenhuis van Collectief Groningen West: “Zelfs in gebieden die door vele maatregelen heel aantrekkelijk zijn voor weidevogels gaat het mis met het broedsucces en de overleving van kuikens. Een bepaalde mate van predatie hoort er bij. Maar dit onderzoek toont aan dat de balans zoek is en de predatiedruk onevenredig groot. Alle inspanningen om weidevogels te beschermen worden nu teniet gedaan door toename van predatoren zoals kraai, steenmarter en vos”.

Leefgebied
In de weidevogelgebieden krijgen boeren een vergoeding om boerenland aantrekkelijker te maken voor weidevogels. Zoals het land natter maken en later maaien zodat kuikens goed kunnen opgroeien. Volgens directeur Marco Glastra van Het Groninger Landschap is de verhoogde predatiedruk mede het gevolg van de omvang van de weidevogelgebieden: “Het zijn nu eilandjes in agrarisch gebied waar naar verhouding heel veel te halen is voor predatoren. Het is zaak de weidevogelgebieden groter te maken, zodat de weidevogelpopulaties minder kwetsbaar worden voor predatie. En ervoor te zorgen dat de biodiversiteit ook buiten de weidevogelkernen toeneemt, waardoor de predatiedruk meer wordt gespreid”.

Gezamenlijk oplossen
“Ik vind het belangrijk dat de weidevogel behouden blijft voor het Groninger landschap en voor de biodiversiteit.”, aldus gedeputeerde Henk Staghouwer. “Daarom gaan we als provincie in gesprek met het Collectief Groningen West en Het Groninger Landschap over aanvullende maatregelen in de gebieden waar de predatiedruk nu te hoog is.”
Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van Collectief Groningen West en Het Groninger Landschap en mede gefinancierd door de Vogelbescherming, SBNL Natuurfonds en de provincie Groningen.

Meer informatie?
De rapporten met de bevindingen kunt u hier vinden:
Rapportage onderzoek broedsucces en predatie Reitdiep Winsumermeeden
Rapportage onderzoek steenmarters in weidevogelgebieden Fryslan en Groningen

Of bekijk de korte film: Onderzoek naar broedsucces en kuikenoverleving